例4.1 (清华大学)设 α = π 24 \alpha=\frac{\pi}{24} α = 24 π ,则 sin α cos 4 α cos 3 α + sin α cos 3 α cos 2 α + sin α cos 2 α cos α + sin α cos α = \frac{\sin \alpha}{\cos 4 \alpha \cos 3 \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos 3 \alpha \cos 2 \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos 2 \alpha \cos \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}= c o s 4 α c o s 3 α s i n α + c o s 3 α c o s 2 α s i n α + c o s 2 α c o s α s i n α + c o s α s i n α =
A. 3 6 \frac{\sqrt{3}}{6} 6 3
B. 3 3 \frac{\sqrt{3}}{3} 3 3
C. 3 2 \frac{\sqrt{3}}{2} 2 3
D. 1 2 \frac{1}{2} 2 1
考虑积化和差化简分母:
sin α cos 4 α cos 3 α + sin α cos 3 α cos 2 α + sin α cos 2 α cos α + sin α cos α = 2 sin α cos 7 α + cos α + ⋯ \begin{gathered} \frac{\sin \alpha}{\cos 4 \alpha \cos 3 \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos 3 \alpha \cos 2 \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos 2 \alpha \cos \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}\\ =\frac{2\sin \alpha}{\cos 7\alpha+\cos\alpha}+\cdots \end{gathered} cos 4 α cos 3 α sin α + cos 3 α cos 2 α sin α + cos 2 α cos α sin α + cos α sin α = cos 7 α + cos α 2 sin α + ⋯
分母更加复杂了,此路不通,考虑让分子向分母的形式凑:
sin α cos 4 α cos 3 α + sin α cos 3 α cos 2 α + sin α cos 2 α cos α + sin α cos α = sin ( 4 α − 3 α ) cos 4 α cos 3 α + sin ( 3 α − 2 α ) cos 3 α cos 2 α + sin ( 2 α − α ) cos 2 α cos α + sin α cos α = tan 4 α − tan 3 α + tan 3 α − tan 2 α + tan 2 α − tan α + tan α = tan 4 α = tan π 6 = 3 3 \begin{gathered} \frac{\sin \alpha}{\cos 4 \alpha \cos 3 \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos 3 \alpha \cos 2 \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos 2 \alpha \cos \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}\\ =\frac{\sin (4\alpha-3\alpha)}{\cos 4 \alpha \cos 3 \alpha}+\frac{\sin (3\alpha-2\alpha)}{\cos 3 \alpha \cos 2 \alpha}+\frac{\sin (2\alpha-\alpha)}{\cos 2 \alpha \cos \alpha}+\frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}\\ =\tan4\alpha-\tan3\alpha+\tan3\alpha-\tan2\alpha+\tan2\alpha-\tan\alpha+\tan\alpha\\ =\tan4\alpha=\tan\frac{\pi}{6}=\frac{\sqrt{3}}{3} \end{gathered} cos 4 α cos 3 α sin α + cos 3 α cos 2 α sin α + cos 2 α cos α sin α + cos α sin α = cos 4 α cos 3 α sin ( 4 α − 3 α ) + cos 3 α cos 2 α sin ( 3 α − 2 α ) + cos 2 α cos α sin ( 2 α − α ) + cos α sin α = tan 4 α − tan 3 α + tan 3 α − tan 2 α + tan 2 α − tan α + tan α = tan 4 α = tan 6 π = 3 3
例4.2 (同济大学)已知 sin 2 ( α + γ ) = n sin 2 β \sin2(\alpha + \gamma) = n \sin2\beta sin 2 ( α + γ ) = n sin 2 β ,则 tan ( α + β + γ ) tan ( α − β + γ ) = \frac{\tan(\alpha + \beta + \gamma)}{\tan(\alpha - \beta + \gamma)} = t a n ( α − β + γ ) t a n ( α + β + γ ) =
A. n − 1 n + 1 \frac{n-1}{n+1} n + 1 n − 1
B. n n + 1 \frac{n}{n+1} n + 1 n
C. n n − 1 \frac{n}{n-1} n − 1 n
D. n + 1 n − 1 \frac{n+1}{n-1} n − 1 n + 1
tan ( α + β + γ ) tan ( α − β + γ ) = tan [ ( α + γ ) − β ] tan [ ( α + γ ) + β ] = tan ( α + γ ) − tan β 1 + tan ( α + γ ) tan β tan ( α + γ ) + tan β 1 − tan ( α + γ ) tan β \begin{gathered} \frac{\tan(\alpha + \beta + \gamma)}{\tan(\alpha - \beta + \gamma)}\\ =\frac{\tan[(\alpha+\gamma)-\beta]}{\tan[(\alpha+\gamma)+\beta]}\\ =\frac{\frac{\tan(\alpha+\gamma)-\tan\beta}{1+\tan(\alpha+\gamma)\tan\beta}}{\frac{\tan(\alpha+\gamma)+\tan\beta}{1-\tan(\alpha+\gamma)\tan\beta}} \end{gathered} tan ( α − β + γ ) tan ( α + β + γ ) = tan [( α + γ ) + β ] tan [( α + γ ) − β ] = 1 − t a n ( α + γ ) t a n β t a n ( α + γ ) + t a n β 1 + t a n ( α + γ ) t a n β t a n ( α + γ ) − t a n β
一筹莫展.我们看条件如何用万能公式 化简:
2 tan ( α + γ ) 1 + tan 2 ( α + γ ) = n 2 tan ( β ) 1 + tan 2 ( β ) \begin{gathered} \frac{2\tan(\alpha+\gamma)}{1+\tan^2(\alpha+\gamma)}=n\frac{2\tan(\beta)}{1+\tan^2(\beta)} \end{gathered} 1 + tan 2 ( α + γ ) 2 tan ( α + γ ) = n 1 + tan 2 ( β ) 2 tan ( β )
条件和结论都没有得到有效的化简.前方的路不好走,考虑从结果入手:
A = α + β + γ , B = α − β + γ sin ( A + B ) = n sin ( A − B ) sin A cos B + cos A sin B = n ( sin A cos B − cos A sin B ) ( n + 1 ) sin B cos A = ( n − 1 ) sin A cos B ( n + 1 ) tan B = ( n − 1 ) tan A tan A tan B = n + 1 n − 1 \begin{gathered} A=\alpha + \beta + \gamma,B=\alpha - \beta + \gamma\\ \sin(A+B)=n\sin(A-B)\\ \sin A\cos B+\cos A\sin B=n(\sin A\cos B -\cos A\sin B)\\ (n+1)\sin B\cos A=(n-1)\sin A\cos B\\ (n+1)\tan B=(n-1)\tan A\\ \frac{\tan A}{\tan B}=\frac{n+1}{n-1} \end{gathered} A = α + β + γ , B = α − β + γ sin ( A + B ) = n sin ( A − B ) sin A cos B + cos A sin B = n ( sin A cos B − cos A sin B ) ( n + 1 ) sin B cos A = ( n − 1 ) sin A cos B ( n + 1 ) tan B = ( n − 1 ) tan A tan B tan A = n − 1 n + 1
例4.3 (2025 北京大学)若 α , β \alpha, \beta α , β 是 3 cos x + 2 sin x = c 3\cos x + 2\sin x = c 3 cos x + 2 sin x = c 的两解,且 α − β ≠ k π \alpha - \beta \neq k\pi α − β = k π (k ∈ Z k \in \mathbb{Z} k ∈ Z ),求 tan ( α + β ) \tan(\alpha + \beta) tan ( α + β ) 。
引入辅助角φ \varphi φ : 13 ( sin φ cos x + cos φ sin x ) = c sin ( φ + x ) = c 13 { sin φ = 3 13 , cos φ = 2 13 φ + x = ( − 1 ) n arcsin ( c 13 ) + n π ( n ∈ Z ) \begin{gathered} \sqrt{13}(\sin\varphi\cos x+\cos\varphi\sin x)=c\\ \sin(\varphi+x)=\frac{c}{\sqrt{13}}\\ \begin{cases} \sin\varphi=\frac{3}{\sqrt{13}},\\ \cos\varphi=\frac{2}{\sqrt{13}} \end{cases}\\ \varphi+x=(-1)^n\arcsin(\frac{c}{\sqrt{13}})+n\pi(n\in \Z)\\ \end{gathered} 13 ( sin φ cos x + cos φ sin x ) = c sin ( φ + x ) = 13 c { sin φ = 13 3 , cos φ = 13 2 φ + x = ( − 1 ) n arcsin ( 13 c ) + nπ ( n ∈ Z )
由于α − β ≠ k π \alpha - \beta \neq k\pi α − β = k π (k ∈ Z k \in \mathbb{Z} k ∈ Z ),所以α , β \alpha,\beta α , β 对应的n奇偶性不同,不妨设:
φ + α = arcsin ( c 13 ) φ + β = π − arcsin ( c 13 ) tan ( α + β ) = tan ( π − 2 φ ) = − tan 2 φ = − 2 tan φ 1 − tan 2 φ = 2 × 3 2 ( 3 2 ) 2 − 1 = 12 5 \begin{gathered} \varphi+\alpha=\arcsin(\frac{c}{\sqrt{13}})\\ \varphi+\beta=\pi-\arcsin(\frac{c}{\sqrt{13}})\\ \tan(\alpha+\beta)=\tan(\pi-2\varphi)\\ =-\tan2\varphi=-\frac{2\tan\varphi}{1-\tan^2\varphi}\\ =\frac{2\times\frac{3}{2}}{(\frac{3}{2})^2-1}\\ =\frac{12}{5} \end{gathered} φ + α = arcsin ( 13 c ) φ + β = π − arcsin ( 13 c ) tan ( α + β ) = tan ( π − 2 φ ) = − tan 2 φ = − 1 − tan 2 φ 2 tan φ = ( 2 3 ) 2 − 1 2 × 2 3 = 5 12
例4.4 2026 北京大学)在 △ A B C \triangle ABC △ A B C 中,已知 sin A + 3 cos A cos A − 3 sin A = tan 7 π 12 \frac{\sin A + \sqrt{3} \cos A}{\cos A - \sqrt{3} \sin A} = \tan \frac{7\pi}{12} c o s A − 3 s i n A s i n A + 3 c o s A = tan 12 7 π ,则 sin 2 B + 2 cos C \sin 2B + 2 \cos C sin 2 B + 2 cos C 的取值范围为__________。
考虑对条件齐次化: tan A + tan π 3 1 − tan A tan π 3 = tan 7 π 12 tan ( A + π 3 ) = tan 7 π 12 A + π 3 = 7 π 12 + k π ( k ∈ Z ) A ∈ ( 0 , π ) A = π 4 B + C = π − A = 3 π 4 sin [ 2 ( 3 π 4 − C ) ] + 2 cos C = sin ( 3 π 2 − 2 C ) + 2 cos C = − sin ( π 2 − 2 C ) + 2 cos C = 2 cos C − cos 2 C = 2 cos C − ( 2 cos 2 C − 1 ) = − 2 cos 2 C + 2 cos C + 1 = − 2 ( cos C − 1 2 ) 2 + 3 2 C ∈ ( 0 , 3 π 4 ) cos C ∈ ( − 2 2 , 1 ) − 2 ( cos C − 1 2 ) 2 + 3 2 ∈ ( − 2 , 3 2 ] \begin{gathered} \frac{\tan A+\tan\frac{\pi}{3}}{1-\tan A\tan\frac{\pi}{3}}=\tan\frac{7\pi}{12}\\ \tan(A+\frac{\pi}{3})=\tan\frac{7\pi}{12}\\ A+\frac{\pi}{3}=\frac{7\pi}{12}+k\pi(k\in\Z)\\ A\in(0,\pi)\\ A=\frac{\pi}{4}\\ B+C=\pi-A=\frac{3\pi}{4}\\ \sin[2(\frac{3\pi}{4}-C)]+2\cos C\\ =\sin(\frac{3\pi}{2}-2C)+2\cos C\\ =-\sin(\frac{\pi}{2}-2C)+2\cos C\\ =2\cos C-\cos2C\\ =2\cos C-(2\cos^2C-1)\\ =-2\cos^2C+2\cos C+1=-2(\cos C-\frac{1}{2})^2+\frac{3}{2}\\ C\in(0,\frac{3\pi}{4})\\ \cos C\in(-\frac{\sqrt{2}}{2},1)\\ -2(\cos C-\frac{1}{2})^2+\frac{3}{2}\in(-\sqrt{2},\frac{3}{2}] \end{gathered} 1 − tan A tan 3 π tan A + tan 3 π = tan 12 7 π tan ( A + 3 π ) = tan 12 7 π A + 3 π = 12 7 π + k π ( k ∈ Z ) A ∈ ( 0 , π ) A = 4 π B + C = π − A = 4 3 π sin [ 2 ( 4 3 π − C )] + 2 cos C = sin ( 2 3 π − 2 C ) + 2 cos C = − sin ( 2 π − 2 C ) + 2 cos C = 2 cos C − cos 2 C = 2 cos C − ( 2 cos 2 C − 1 ) = − 2 cos 2 C + 2 cos C + 1 = − 2 ( cos C − 2 1 ) 2 + 2 3 C ∈ ( 0 , 4 3 π ) cos C ∈ ( − 2 2 , 1 ) − 2 ( cos C − 2 1 ) 2 + 2 3 ∈ ( − 2 , 2 3 ]
例4.5 (清华大学)已知 x , y x, y x , y 满足 sin x + sin y = 1 3 \sin x + \sin y = \frac{1}{3} sin x + sin y = 3 1 ,cos x − cos y = 1 5 \cos x - \cos y = \frac{1}{5} cos x − cos y = 5 1 ,则 cos ( x + y ) + sin ( x − y ) \cos(x + y) + \sin(x - y) cos ( x + y ) + sin ( x − y ) 的值为
A. 32 765 \frac{32}{765} 765 32 B. 161 3825 \frac{161}{3825} 3825 161 C. 18 425 \frac{18}{425} 425 18 D. 163 3825 \frac{163}{3825} 3825 163
使用和差化积: 2 sin x + y 2 cos x − y 2 = 1 3 , ( 1 ) − 2 sin x + y 2 sin x − y 2 = 1 5 ( 2 ) ( 2 ) ÷ ( 1 ) : tan x − y 2 = − 3 5 \begin{gathered} 2\sin\frac{x+y}{2}\cos\frac{x-y}{2}=\frac{1}{3}, (1)\\ -2\sin\frac{x+y}{2}\sin\frac{x-y}{2}=\frac{1}{5} (2)\\ (2)\div(1):\tan\frac{x-y}{2}=-\frac{3}{5}\\ \end{gathered} 2 sin 2 x + y cos 2 x − y = 3 1 , ( 1 ) − 2 sin 2 x + y sin 2 x − y = 5 1 ( 2 ) ( 2 ) ÷ ( 1 ) : tan 2 x − y = − 5 3
使用万能公式计算sin ( x − y ) \sin(x - y) sin ( x − y ) : sin ( x − y ) = 2 tan x − y 2 1 + tan 2 x − y 2 = − 15 17 \begin{gathered} \sin(x-y)=\frac{2\tan\frac{x-y}{2}}{1+\tan^2\frac{x-y}{2}}=-\frac{15}{17} \end{gathered} sin ( x − y ) = 1 + tan 2 2 x − y 2 tan 2 x − y = − 17 15
然后,考虑条件平方相加: 2 − 2 cos ( x + y ) = 34 225 cos ( x + y ) = 208 225 \begin{gathered} 2-2\cos(x+y)=\frac{34}{225}\\ \cos(x+y)=\frac{208}{225}\\ \end{gathered} 2 − 2 cos ( x + y ) = 225 34 cos ( x + y ) = 225 208
最后的计算结果:208 225 − 15 17 = 161 3825 \frac{208}{225}-\frac{15}{17}=\frac{161}{3825} 225 208 − 17 15 = 3825 161
例4.6 (复旦大学)已知 sin α + cos β = 3 2 \sin \alpha + \cos \beta = \frac{\sqrt{3}}{2} sin α + cos β = 2 3 ,cos α + sin β = 2 \cos \alpha + \sin \beta = \sqrt{2} cos α + sin β = 2 ,求 tan α ⋅ cot β \tan \alpha \cdot \cot \beta tan α ⋅ cot β 的值。
审视一下所求式: tan α ⋅ cot β = sin α cos β cos α sin β \begin{gathered} \tan \alpha \cdot \cot \beta=\frac{\sin\alpha\cos\beta}{\cos\alpha\sin\beta} \end{gathered} tan α ⋅ cot β = cos α sin β sin α cos β
条件平方相加可以凑出分子加分母.
2 + 2 ( sin α cos β + cos α sin β ) = 2 + 3 4 sin α cos β + cos α sin β = 3 8 \begin{gathered} 2+2(\sin\alpha\cos\beta+\cos\alpha\sin\beta)=2+\frac{3}{4}\\ \sin\alpha\cos\beta+\cos\alpha\sin\beta=\frac{3}{8} \end{gathered} 2 + 2 ( sin α cos β + cos α sin β ) = 2 + 4 3 sin α cos β + cos α sin β = 8 3
如果可以凑出分子减分母,问题便迎刃而解.
我们通过条件平方相减实现: 2 ( sin α cos β − cos α sin β ) + sin 2 α + cos 2 β − cos 2 α − sin 2 β = − 5 4 2 ( sin α cos β − cos α sin β ) − cos 2 α + cos 2 β = − 5 4 2 ( sin α cos β − cos α sin β ) − 2 sin ( β + α ) sin ( β − α ) = − 5 4 ( sin α cos β − cos α sin β ) − 3 8 sin ( β − α ) = − 5 8 ( sin α cos β − cos α sin β ) + 3 8 ( sin α cos β − cos α sin β ) = − 5 8 sin α cos β − cos α sin β = − 5 11 \begin{gathered} 2(\sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta)+\sin^2\alpha+\cos^2\beta-\cos^2\alpha-\sin^2\beta=-\frac{5}{4}\\ 2(\sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta)-\cos2\alpha+\cos2\beta=-\frac{5}{4}\\ 2(\sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta)-2\sin(\beta+\alpha)\sin(\beta-\alpha)=-\frac{5}{4}\\ (\sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta)-\frac{3}{8}\sin(\beta-\alpha)=-\frac{5}{8}\\ (\sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta)+\frac{3}{8}(\sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta)=-\frac{5}{8}\\ \sin\alpha\cos\beta-\cos\alpha\sin\beta=-\frac{5}{11} \end{gathered} 2 ( sin α cos β − cos α sin β ) + sin 2 α + cos 2 β − cos 2 α − sin 2 β = − 4 5 2 ( sin α cos β − cos α sin β ) − cos 2 α + cos 2 β = − 4 5 2 ( sin α cos β − cos α sin β ) − 2 sin ( β + α ) sin ( β − α ) = − 4 5 ( sin α cos β − cos α sin β ) − 8 3 sin ( β − α ) = − 8 5 ( sin α cos β − cos α sin β ) + 8 3 ( sin α cos β − cos α sin β ) = − 8 5 sin α cos β − cos α sin β = − 11 5
联立和与差,得: sin α cos β = − 7 176 cos α sin β = 73 176 tan α ⋅ cot β = sin α cos β cos α sin β = − 7 73 \begin{gathered} \sin\alpha\cos\beta=-\frac{7}{176}\\ \cos\alpha\sin\beta=\frac{73}{176}\\ \tan \alpha \cdot \cot \beta=\frac{\sin\alpha\cos\beta}{\cos\alpha\sin\beta}=-\frac{7}{73} \end{gathered} sin α cos β = − 176 7 cos α sin β = 176 73 tan α ⋅ cot β = cos α sin β sin α cos β = − 73 7
例4.7 (复旦大学)解方程:cos 3 x ⋅ tan 5 x ‾ = sin 7 x \cos 3x \cdot \underline{\tan 5x} = \sin 7x cos 3 x ⋅ tan 5 x = sin 7 x 。
tan 5 x \tan5x tan 5 x 是不和谐之处,应该同乘cos 5 x \cos5x cos 5 x 实现切化弦,同时考虑增根问题: cos 3 x sin 5 x = sin 7 x cos 5 x sin 8 x + sin 2 x = sin 12 x + sin 2 x sin 8 x = sin 12 x 12 x = 8 x + 2 k π ( k ∈ Z ) or 12 x = ( π − 8 x ) + 2 k π ( k ∈ Z ) x = k π 2 ( k ∈ Z ) or x = ( 2 k + 1 ) π 20 ( k ∈ Z ) \begin{gathered} \cos3x\sin5x=\sin7x\cos5x\\ \sin8x+\sin2x=\sin12x+\sin2x\\ \sin8x=\sin12x\\ 12x=8x+2k\pi(k\in\Z)\text{ or }12x=(\pi-8x)+2k\pi(k\in\Z)\\ x=\frac{k\pi}{2}(k\in\Z)\text{ or }x=\frac{(2k+1)\pi}{20}(k\in\Z) \end{gathered} cos 3 x sin 5 x = sin 7 x cos 5 x sin 8 x + sin 2 x = sin 12 x + sin 2 x sin 8 x = sin 12 x 12 x = 8 x + 2 k π ( k ∈ Z ) or 12 x = ( π − 8 x ) + 2 k π ( k ∈ Z ) x = 2 k π ( k ∈ Z ) or x = 20 ( 2 k + 1 ) π ( k ∈ Z )
舍去定义域外的根: 5 x ≠ π 2 + k π ( k ∈ Z ) x ≠ ( 2 k + 1 ) π 10 \begin{gathered} 5x\ne\frac{\pi}{2}+k\pi(k\in\Z)\\ x\ne\frac{(2k+1)\pi}{10} \end{gathered} 5 x = 2 π + k π ( k ∈ Z ) x = 10 ( 2 k + 1 ) π
对于x = k π 2 ( k ∈ Z ) x=\frac{k\pi}{2}(k\in\Z) x = 2 k π ( k ∈ Z ) ,k k k 不能取奇数,故化为x = k π ( k ∈ Z ) x=k\pi(k\in\Z) x = k π ( k ∈ Z )
对于x = ( 2 k + 1 ) π 20 ( k ∈ Z ) x=\frac{(2k+1)\pi}{20}(k\in\Z) x = 20 ( 2 k + 1 ) π ( k ∈ Z ) ,k ∈ Z k\in\Z k ∈ Z 均符合条件.
{ x ∣ x = k π 或 x = ( 2 k + 1 ) π 20 , k ∈ Z } \boxed{\{x|x=k\pi\text{ 或 }x=\frac{(2k+1)\pi}{20},k\in\Z\}} { x ∣ x = k π 或 x = 20 ( 2 k + 1 ) π , k ∈ Z }
例4.8 (北京大学)已知 sin x , sin y , sin z \sin x, \sin y, \sin z sin x , sin y , sin z 是递增 的等差数列 ,求证:cos x , cos y , cos z \cos x, \cos y, \cos z cos x , cos y , cos z 不是等差数列。
采取反证法:假设cos x , cos y , cos z \cos x, \cos y, \cos z cos x , cos y , cos z 是等差数列. sin x + sin z = 2 sin y ( 1 ) cos x + cos z = 2 cos y ( 2 ) ( 1 ) 2 + ( 2 ) 2 : 2 + 2 cos ( x − z ) = 4 cos ( x − z ) = + 1 \begin{gathered} \sin x+\sin z=2\sin y(1)\\ \cos x+\cos z=2\cos y(2)\\ (1)^2+(2)^2:2+2\cos(x-z)=4\\ \cos(x-z)=+1 \end{gathered} sin x + sin z = 2 sin y ( 1 ) cos x + cos z = 2 cos y ( 2 ) ( 1 ) 2 + ( 2 ) 2 : 2 + 2 cos ( x − z ) = 4 cos ( x − z ) = + 1
cos ( x − z ) = 1 ⟺ z − x = 2 k π ( k ∈ Z ) \cos(x-z)=1\Longleftrightarrow z-x=2k\pi(k\in\Z) cos ( x − z ) = 1 ⟺ z − x = 2 k π ( k ∈ Z ) ,故sin x = sin z \sin x=\sin z sin x = sin z ,这与递增的条件矛盾.
例4.9 (2024 清华大学) 已知 { sin θ , sin 2 θ , sin 3 θ } = { cos θ , cos 2 θ , cos 3 θ } \{\sin \theta, \sin 2\theta, \sin 3\theta\} = \{\cos \theta, \cos 2\theta, \cos 3\theta\} { sin θ , sin 2 θ , sin 3 θ } = { cos θ , cos 2 θ , cos 3 θ } ,则 θ \theta θ 的可能值是______。
元素配对种类繁多,考虑整体条件或为简便: sin θ + sin 2 θ + sin 3 θ = cos θ + cos 2 θ + cos 3 θ 2 sin 2 θ cos θ + sin 2 θ = 2 cos 2 θ cos θ + cos 2 θ sin 2 θ ( 2 cos θ + 1 ) = cos 2 θ ( 2 cos θ + 1 ) \begin{gathered} \sin\theta+\sin2\theta+\sin3\theta=\cos\theta+\cos2\theta+\cos3\theta\\ 2\sin2\theta\cos\theta+\sin2\theta=2\cos2\theta\cos\theta+\cos2\theta\\ \sin2\theta(2\cos\theta+1)=\cos2\theta(2\cos\theta+1) \end{gathered} sin θ + sin 2 θ + sin 3 θ = cos θ + cos 2 θ + cos 3 θ 2 sin 2 θ cos θ + sin 2 θ = 2 cos 2 θ cos θ + cos 2 θ sin 2 θ ( 2 cos θ + 1 ) = cos 2 θ ( 2 cos θ + 1 )
考虑两条岔路,先难后易: 2 cos θ + 1 = 0 cos θ = − 1 2 cos 2 θ = 2 cos 2 θ − 1 = − 1 2 = cos θ \begin{gathered} 2\cos\theta+1=0\\ \cos\theta=-\frac{1}{2}\\ \cos2\theta=2\cos^2\theta-1=-\frac{1}{2}=\cos\theta \end{gathered} 2 cos θ + 1 = 0 cos θ = − 2 1 cos 2 θ = 2 cos 2 θ − 1 = − 2 1 = cos θ
这与集合的互异性矛盾. sin 2 θ = cos 2 θ sin ( 2 θ − π 4 ) = 0 2 θ − π 4 = k π ( k ∈ Z ) θ = π 8 + k π 2 ( k ∈ Z ) \begin{gathered} \sin2\theta=\cos2\theta\\ \sin(2\theta-\frac{\pi}{4})=0\\ 2\theta-\frac{\pi}{4}=k\pi(k\in\Z)\\ \theta=\frac{\pi}{8}+\frac{k\pi}{2}(k\in\Z) \end{gathered} sin 2 θ = cos 2 θ sin ( 2 θ − 4 π ) = 0 2 θ − 4 π = k π ( k ∈ Z ) θ = 8 π + 2 k π ( k ∈ Z )
接下来,应该检验θ = π 8 + k π 2 ( k ∈ Z ) \theta=\frac{\pi}{8}+\frac{k\pi}{2}(k\in\Z) θ = 8 π + 2 k π ( k ∈ Z ) :
{ sin θ , sin 3 θ } = { cos θ , cos 3 θ } sin θ sin 3 θ = cos θ cos 3 θ − ( cos 4 θ − cos θ ) = cos 4 θ + cos θ cos 4 θ = 0 \begin{gathered} \{\sin\theta,\sin3\theta\}=\{\cos\theta,\cos3\theta\}\\ \sin\theta\sin3\theta=\cos\theta\cos3\theta\\ -(\cos4\theta-\cos\theta)=\cos4\theta+\cos\theta\\ \cos4\theta=0 \end{gathered} { sin θ , sin 3 θ } = { cos θ , cos 3 θ } sin θ sin 3 θ = cos θ cos 3 θ − ( cos 4 θ − cos θ ) = cos 4 θ + cos θ cos 4 θ = 0 θ = π 8 + k π 2 ( k ∈ Z ) \theta=\frac{\pi}{8}+\frac{k\pi}{2}(k\in\Z) θ = 8 π + 2 k π ( k ∈ Z ) 满足cos 4 θ = 0 \cos4\theta=0 cos 4 θ = 0 ,进一步考虑元素的互异性: sin θ ≠ sin 3 θ 3 θ ≠ θ + 2 k π and 3 θ ≠ ( π − θ ) + 2 k π ( k ∈ Z ) θ ≠ k π and θ ≠ π 4 + k π 2 \begin{gathered} \sin\theta\ne\sin3\theta\\ 3\theta\ne \theta+2k\pi\text{ and }3\theta\ne(\pi-\theta)+2k\pi(k\in\Z)\\ \theta\ne k\pi\text{ and }\theta\ne\frac{\pi}{4}+\frac{k\pi}{2} \end{gathered} sin θ = sin 3 θ 3 θ = θ + 2 k π and 3 θ = ( π − θ ) + 2 k π ( k ∈ Z ) θ = k π and θ = 4 π + 2 k π 那么,所有的θ = π 8 + k π 2 ( k ∈ Z ) \theta=\frac{\pi}{8}+\frac{k\pi}{2}(k\in\Z) θ = 8 π + 2 k π ( k ∈ Z ) 都能使得{ sin θ , sin 3 θ } = { cos θ , cos 3 θ } \{\sin\theta,\sin3\theta\}=\{\cos\theta,\cos3\theta\} { sin θ , sin 3 θ } = { cos θ , cos 3 θ } (因为元素的和/积对应相等,且满足元素的互异性).
更进一步,检验整体集合的元素互异性: sin θ ≠ sin 2 θ 2 θ ≠ θ + 2 k π and 2 θ ≠ ( π − θ ) + 2 k π ( k ∈ Z ) θ ≠ 2 k π and θ ≠ π 3 + 2 k π 3 ( k ∈ Z ) sin 2 θ ≠ sin 3 θ 3 θ ≠ 2 θ + 2 k π and 3 θ ≠ ( π − 2 θ ) + 2 k π ( k ∈ Z ) θ ≠ 2 k π and θ ≠ π 5 + 2 k π 5 ( k ∈ Z ) \begin{gathered} \sin\theta\ne\sin2\theta\\ 2\theta\ne\theta+2k\pi\text{ and }2\theta\ne(\pi-\theta)+2k\pi(k\in\Z)\\ \theta\ne2k\pi\text{ and }\theta\ne\frac{\pi}{3}+\frac{2k\pi}{3}(k\in\Z)\\ \sin2\theta\ne\sin3\theta\\ 3\theta\ne2\theta+2k\pi\text{ and }3\theta\ne(\pi-2\theta)+2k\pi(k\in\Z)\\ \theta\ne2k\pi\text{ and }\theta\ne\frac{\pi}{5}+\frac{2k\pi}{5}(k\in\Z) \end{gathered} sin θ = sin 2 θ 2 θ = θ + 2 k π and 2 θ = ( π − θ ) + 2 k π ( k ∈ Z ) θ = 2 k π and θ = 3 π + 3 2 k π ( k ∈ Z ) sin 2 θ = sin 3 θ 3 θ = 2 θ + 2 k π and 3 θ = ( π − 2 θ ) + 2 k π ( k ∈ Z ) θ = 2 k π and θ = 5 π + 5 2 k π ( k ∈ Z ) 显然θ = π 8 + k π 2 ( k ∈ Z ) \theta=\frac{\pi}{8}+\frac{k\pi}{2}(k\in\Z) θ = 8 π + 2 k π ( k ∈ Z ) 可以胜任这些要求,故为最终结果.
例4.10 求 cos π 7 ⋅ cos 2 π 7 ⋅ cos 3 π 7 \cos \frac{\pi}{7} \cdot \cos \frac{2\pi}{7} \cdot \cos \frac{3\pi}{7} cos 7 π ⋅ cos 7 2 π ⋅ cos 7 3 π 的值。 sin π 7 cos π 7 ⋅ cos 2 π 7 ⋅ ( − cos 4 π 7 ) = − sin 2 π 7 cos 2 π 7 ⋅ cos 4 π 7 2 = − sin 4 π 7 cos 4 π 7 4 = − sin 8 π 7 8 = sin π 7 8 \begin{gathered} \sin \frac{\pi}{7}\cos \frac{\pi}{7} \cdot \cos \frac{2\pi}{7} \cdot (-\cos \frac{4\pi}{7})\\ =-\frac{\sin\frac{2\pi}{7}\cos \frac{2\pi}{7} \cdot \cos \frac{4\pi}{7}}{2}\\ =-\frac{\sin \frac{4\pi}{7}\cos \frac{4\pi}{7}}{4}\\ =-\frac{\sin\frac{8\pi}{7}}{8}\\ =\frac{\sin\frac{\pi}{7}}{8} \end{gathered} sin 7 π cos 7 π ⋅ cos 7 2 π ⋅ ( − cos 7 4 π ) = − 2 sin 7 2 π cos 7 2 π ⋅ cos 7 4 π = − 4 sin 7 4 π cos 7 4 π = − 8 sin 7 8 π = 8 sin 7 π
得到cos π 7 ⋅ cos 2 π 7 ⋅ cos 3 π 7 = 1 8 \cos \frac{\pi}{7} \cdot \cos \frac{2\pi}{7} \cdot \cos \frac{3\pi}{7}=\frac{1}{8} cos 7 π ⋅ cos 7 2 π ⋅ cos 7 3 π = 8 1
或者,构造对偶式: A = cos π 7 ⋅ cos 2 π 7 ⋅ cos 3 π 7 , B = sin π 7 ⋅ sin 2 π 7 ⋅ sin 3 π 7 A B = 1 8 sin 2 π 7 sin 4 π 7 sin 6 π 7 = 1 8 sin π 7 ⋅ sin 2 π 7 ⋅ sin 3 π 7 = 1 8 B ⟹ A = 1 8 \begin{gathered} A=\cos \frac{\pi}{7} \cdot \cos \frac{2\pi}{7} \cdot \cos \frac{3\pi}{7},B=\sin \frac{\pi}{7} \cdot \sin \frac{2\pi}{7} \cdot \sin \frac{3\pi}{7}\\ AB=\frac{1}{8}\sin\frac{2\pi}{7}\sin\frac{4\pi}{7}\sin\frac{6\pi}{7}\\ =\frac{1}{8}\sin \frac{\pi}{7} \cdot \sin \frac{2\pi}{7} \cdot \sin \frac{3\pi}{7}=\frac{1}{8}B\\ \Longrightarrow A=\frac{1}{8} \end{gathered} A = cos 7 π ⋅ cos 7 2 π ⋅ cos 7 3 π , B = sin 7 π ⋅ sin 7 2 π ⋅ sin 7 3 π A B = 8 1 sin 7 2 π sin 7 4 π sin 7 6 π = 8 1 sin 7 π ⋅ sin 7 2 π ⋅ sin 7 3 π = 8 1 B ⟹ A = 8 1
例4.11 求 cos π 11 ⋅ cos 2 π 11 ⋯ cos 10 π 11 \cos\frac{\pi}{11}\cdot\cos\frac{2\pi}{11}\cdots\cos\frac{10\pi}{11} cos 11 π ⋅ cos 11 2 π ⋯ cos 11 10 π 的值。
不难发现,乘数中出现了周期性: A = cos π 11 cos 2 π 11 cos 3 π 11 cos 4 π 11 cos 5 π 11 cos π 11 ⋅ cos 2 π 11 ⋯ cos 10 π 11 = − A 2 \begin{gathered} A=\cos\frac{\pi}{11}\cos\frac{2\pi}{11}\cos\frac{3\pi}{11}\cos\frac{4\pi}{11}\cos\frac{5\pi}{11}\\ \cos\frac{\pi}{11}\cdot\cos\frac{2\pi}{11}\cdots\cos\frac{10\pi}{11}=-A^2 \end{gathered} A = cos 11 π cos 11 2 π cos 11 3 π cos 11 4 π cos 11 5 π cos 11 π ⋅ cos 11 2 π ⋯ cos 11 10 π = − A 2 照猫画虎,引入对偶式: B = sin π 11 sin 2 π 11 sin 3 π 11 sin 4 π 11 sin 5 π 11 A B = 1 2 5 sin 2 π 11 sin 4 π 11 sin 6 π 11 sin 8 π 11 sin 10 π 11 = 1 2 5 sin 2 π 11 sin 4 π 11 sin 5 π 11 sin 3 π 11 sin 1 π 11 = 1 2 5 B ⟹ A = 1 2 5 cos π 11 ⋅ cos 2 π 11 ⋯ cos 10 π 11 = − A 2 = − 1 2 10 = − 1 1024 \begin{gathered} B=\sin\frac{\pi}{11}\sin\frac{2\pi}{11}\sin\frac{3\pi}{11}\sin\frac{4\pi}{11}\sin\frac{5\pi}{11}\\ AB=\frac{1}{2^5}\sin\frac{2\pi}{11}\sin\frac{4\pi}{11}\sin\frac{6\pi}{11}\sin\frac{8\pi}{11}\sin\frac{10\pi}{11}\\ =\frac{1}{2^5}\sin\frac{2\pi}{11}\sin\frac{4\pi}{11}\sin\frac{5\pi}{11}\sin\frac{3\pi}{11}\sin\frac{1\pi}{11}=\frac{1}{2^5}B\\ \Longrightarrow A=\frac{1}{2^5}\\ \cos\frac{\pi}{11}\cdot\cos\frac{2\pi}{11}\cdots\cos\frac{10\pi}{11}=-A^2=-\frac{1}{2^{10}}=-\frac{1}{1024} \end{gathered} B = sin 11 π sin 11 2 π sin 11 3 π sin 11 4 π sin 11 5 π A B = 2 5 1 sin 11 2 π sin 11 4 π sin 11 6 π sin 11 8 π sin 11 10 π = 2 5 1 sin 11 2 π sin 11 4 π sin 11 5 π sin 11 3 π sin 11 1 π = 2 5 1 B ⟹ A = 2 5 1 cos 11 π ⋅ cos 11 2 π ⋯ cos 11 10 π = − A 2 = − 2 10 1 = − 1024 1
例4.12 求 cos π 7 − cos 2 π 7 + cos 3 π 7 \cos\frac{\pi}{7} - \cos\frac{2\pi}{7} + \cos\frac{3\pi}{7} cos 7 π − cos 7 2 π + cos 7 3 π 的值。 继续构造对偶式: A = cos π 7 − cos 2 π 7 + cos 3 π 7 B = sin π 7 − sin 2 π 7 + sin 3 π 7 A 2 + B 2 = 3 − 2 cos π 7 − 2 cos π 7 + 2 cos 2 π 7 = 3 − 4 cos π 7 + 2 cos 2 π 7 A 2 − B 2 = cos 2 π 7 + cos 4 π 7 + cos 8 π 7 − 2 cos 3 π 7 − 2 cos 5 π 7 + 2 cos 4 π 7 = cos 2 π 7 − cos 3 π 7 − cos π 7 − 4 cos 3 π 7 + 2 cos 2 π 7 = − cos π 7 + 3 cos 2 π 7 − 5 cos 3 π 7 ( A 2 + B 2 ) + ( A 2 − B 2 ) = 3 − 5 A = 2 A 2 2 A 2 + 5 A − 3 = 0 ⟹ A = − 3 ( discard ) , 1 2 \begin{gathered} A=\cos\frac{\pi}{7} - \cos\frac{2\pi}{7} + \cos\frac{3\pi}{7}\\ B=\sin\frac{\pi}{7} - \sin\frac{2\pi}{7} + \sin\frac{3\pi}{7}\\ A^2+B^2=3-2\cos\frac{\pi}{7}-2\cos\frac{\pi}{7}+2\cos\frac{2\pi}{7}\\ =3-4\cos\frac{\pi}{7}+2\cos\frac{2\pi}{7}\\ A^2-B^2=\cos\frac{2\pi}{7}+\cos\frac{4\pi}{7}+\cos\frac{8\pi}{7}-2\cos\frac{3\pi}{7}-2\cos\frac{5\pi}{7}+2\cos\frac{4\pi}{7}\\ =\cos\frac{2\pi}{7}-\cos\frac{3\pi}{7}-\cos\frac{\pi}{7}-4\cos\frac{3\pi}{7}+2\cos\frac{2\pi}{7}\\ =-\cos\frac{\pi}{7}+3\cos\frac{2\pi}{7}-5\cos\frac{3\pi}{7}\\ (A^2+B^2)+(A^2-B^2)=3-5A=2A^2\\ 2A^2+5A-3=0\\ \Longrightarrow A=-3(\text{discard}),\frac{1}{2} \end{gathered} A = cos 7 π − cos 7 2 π + cos 7 3 π B = sin 7 π − sin 7 2 π + sin 7 3 π A 2 + B 2 = 3 − 2 cos 7 π − 2 cos 7 π + 2 cos 7 2 π = 3 − 4 cos 7 π + 2 cos 7 2 π A 2 − B 2 = cos 7 2 π + cos 7 4 π + cos 7 8 π − 2 cos 7 3 π − 2 cos 7 5 π + 2 cos 7 4 π = cos 7 2 π − cos 7 3 π − cos 7 π − 4 cos 7 3 π + 2 cos 7 2 π = − cos 7 π + 3 cos 7 2 π − 5 cos 7 3 π ( A 2 + B 2 ) + ( A 2 − B 2 ) = 3 − 5 A = 2 A 2 2 A 2 + 5 A − 3 = 0 ⟹ A = − 3 ( discard ) , 2 1 cos π 7 − cos 2 π 7 + cos 3 π 7 = 1 2 \cos\frac{\pi}{7} - \cos\frac{2\pi}{7} + \cos\frac{3\pi}{7}=\frac{1}{2} cos 7 π − cos 7 2 π + cos 7 3 π = 2 1 或者,考虑用诱导公式去掉讨厌的负号: cos π 7 − cos 2 π 7 + cos 3 π 7 = cos π 7 + cos 3 π 7 + cos 5 π 7 \cos\frac{\pi}{7} - \cos\frac{2\pi}{7} + \cos\frac{3\pi}{7}=\cos\frac{\pi}{7} + \cos\frac{3\pi}{7} + \cos\frac{5\pi}{7} cos 7 π − cos 7 2 π + cos 7 3 π = cos 7 π + cos 7 3 π + cos 7 5 π 我们发现,这正是之前讨论过的经典问题 ,剩余两种处理思路(单位根/构造裂项)不加赘述.
例4.13 (北京大学) ( 1 + cos π 5 ) ( 1 + cos 3 π 5 ) \left(1+\cos \frac{\pi}{5}\right)\left(1+\cos \frac{3\pi}{5}\right) ( 1 + cos 5 π ) ( 1 + cos 5 3 π ) 的值为
A. 1 + 5 5 1+\frac{\sqrt{5}}{5} 1 + 5 5
B. 5 4 \frac{5}{4} 4 5
C. 1 + 3 3 1+\frac{\sqrt{3}}{3} 1 + 3 3
D. 前三个答案都不对
( 1 + cos π 5 ) ( 1 + cos 3 π 5 ) = 1 + cos π 5 cos 3 π 5 + cos π 5 + cos 3 π 5 = 1 + 1 2 ( cos 4 π 5 + cos 2 π 5 ) + cos π 5 + cos 3 π 5 = 1 + 1 2 ( cos π 5 + cos 3 π 5 ) = 1 + cos 2 π 5 cos π 5 = 1 + sin π 5 cos π 5 cos 2 π 5 sin π 5 = 1 + sin 2 π 5 cos 2 π 5 2 sin π 5 = 1 + sin 4 π 5 4 sin π 5 = 5 4 \begin{gathered} \left(1+\cos \frac{\pi}{5}\right)\left(1+\cos \frac{3\pi}{5}\right)\\ =1+\cos\frac{\pi}{5}\cos\frac{3\pi}{5}+\cos\frac{\pi}{5}+\cos\frac{3\pi}{5}\\ =1+\frac{1}{2}(\cos\frac{4\pi}{5}+\cos\frac{2\pi}{5})+\cos\frac{\pi}{5}+\cos\frac{3\pi}{5}\\ =1+\frac{1}{2}(\cos\frac{\pi}{5}+\cos\frac{3\pi}{5})\\ =1+\cos\frac{2\pi}{5}\cos\frac{\pi}{5}\\ =1+\frac{\sin\frac{\pi}{5}\cos\frac{\pi}{5}\cos\frac{2\pi}{5}}{\sin\frac{\pi}{5}}\\ =1+\frac{\sin\frac{2\pi}{5}\cos\frac{2\pi}{5}}{2\sin\frac{\pi}{5}}\\ =1+\frac{\sin\frac{4\pi}{5}}{4\sin\frac{\pi}{5}}=\frac{5}{4} \end{gathered} ( 1 + cos 5 π ) ( 1 + cos 5 3 π ) = 1 + cos 5 π cos 5 3 π + cos 5 π + cos 5 3 π = 1 + 2 1 ( cos 5 4 π + cos 5 2 π ) + cos 5 π + cos 5 3 π = 1 + 2 1 ( cos 5 π + cos 5 3 π ) = 1 + cos 5 2 π cos 5 π = 1 + sin 5 π sin 5 π cos 5 π cos 5 2 π = 1 + 2 sin 5 π sin 5 2 π cos 5 2 π = 1 + 4 sin 5 π sin 5 4 π = 4 5
对于cos 2 π 5 cos π 5 \cos\frac{2\pi}{5}\cos\frac{\pi}{5} cos 5 2 π cos 5 π ,仍可以构造对偶式: A = cos 2 π 5 cos π 5 , B = sin 2 π 5 sin π 5 A B = 1 4 sin 4 π 5 sin 2 π 5 = 1 4 B ⟹ A = 1 4 \begin{gathered} A=\cos\frac{2\pi}{5}\cos\frac{\pi}{5},\\ B=\sin\frac{2\pi}{5}\sin\frac{\pi}{5}\\ AB=\frac{1}{4}\sin\frac{4\pi}{5}\sin\frac{2\pi}{5}=\frac{1}{4}B\\ \Longrightarrow A=\frac{1}{4} \end{gathered} A = cos 5 2 π cos 5 π , B = sin 5 2 π sin 5 π A B = 4 1 sin 5 4 π sin 5 2 π = 4 1 B ⟹ A = 4 1
此外,利用sin π 5 = 5 − 1 4 \sin\frac{\pi}{5}=\frac{\sqrt{5}-1}{4} sin 5 π = 4 5 − 1 (黄金分割率的一半)也可行
例4.14 (2024 北京大学) 求 sin 3 6 ∘ − sin 3 114 ∘ + sin 3 126 ∘ \sin^3 6^\circ - \sin^3 114^\circ + \sin^3 126^\circ sin 3 6 ∘ − sin 3 11 4 ∘ + sin 3 12 6 ∘ 。
注意到114 ∘ = 120 ∘ − 6 ∘ , 126 ∘ = 120 ∘ + 6 ∘ 114\degree=120\degree-6\degree,126\degree=120\degree+6\degree 11 4 ∘ = 12 0 ∘ − 6 ∘ , 12 6 ∘ = 12 0 ∘ + 6 ∘ .
逆用正弦三倍角公式降幂升角:sin 3 x = 3 sin x − 4 sin 3 x ⟺ sin 3 x = 3 sin x − sin 3 x 4 \sin3x=3\sin x-4\sin^3x\Longleftrightarrow \sin^3x=\frac{3\sin x-\sin3x}{4} sin 3 x = 3 sin x − 4 sin 3 x ⟺ sin 3 x = 4 3 s i n x − s i n 3 x sin 3 6 ∘ − sin 3 114 ∘ + sin 3 126 ∘ = 3 sin 6 ∘ − sin 18 ∘ 4 − 3 sin 114 ∘ − sin 342 ∘ 4 + 3 sin 126 ∘ − sin 378 ∘ 4 = 3 sin 6 ∘ − sin 18 ∘ 4 − 3 sin 114 ∘ + sin 18 ∘ 4 + 3 sin 126 ∘ − sin 18 ∘ 4 = 3 4 ( sin 6 ∘ − sin 18 ∘ − sin 114 ∘ + sin 126 ∘ ) = 3 4 ( 2 sin 66 ∘ cos 60 ∘ − sin 114 ∘ − sin 18 ∘ ) = − 3 4 sin 18 ∘ = − 3 4 5 − 1 4 = − 3 ( 5 − 1 ) 16 \begin{gathered} \sin^3 6^\circ - \sin^3 114^\circ + \sin^3 126^\circ\\ =\frac{3\sin6\degree-\sin18\degree}{4}-\frac{3\sin114\degree-\sin342\degree}{4}+\frac{3\sin126\degree-\sin378\degree}{4}\\ =\frac{3\sin6\degree-\sin18\degree}{4}-\frac{3\sin114\degree+\sin18\degree}{4}+\frac{3\sin126\degree-\sin18\degree}{4}\\ =\frac{3}{4}(\sin6\degree-\sin18\degree-\sin114\degree+\sin126\degree)\\ =\frac{3}{4}(2\sin66\degree\cos60\degree-\sin114\degree-\sin18\degree)\\ =-\frac{3}{4}\sin18\degree\\ =-\frac{3}{4}\frac{\sqrt{5}-1}{4}=-\frac{3(\sqrt{5}-1)}{16} \end{gathered} sin 3 6 ∘ − sin 3 11 4 ∘ + sin 3 12 6 ∘ = 4 3 sin 6 ∘ − sin 1 8 ∘ − 4 3 sin 11 4 ∘ − sin 34 2 ∘ + 4 3 sin 12 6 ∘ − sin 37 8 ∘ = 4 3 sin 6 ∘ − sin 1 8 ∘ − 4 3 sin 11 4 ∘ + sin 1 8 ∘ + 4 3 sin 12 6 ∘ − sin 1 8 ∘ = 4 3 ( sin 6 ∘ − sin 1 8 ∘ − sin 11 4 ∘ + sin 12 6 ∘ ) = 4 3 ( 2 sin 6 6 ∘ cos 6 0 ∘ − sin 11 4 ∘ − sin 1 8 ∘ ) = − 4 3 sin 1 8 ∘ = − 4 3 4 5 − 1 = − 16 3 ( 5 − 1 )
例4.15 求值:sin 2 10 ∘ + cos 2 40 ∘ + sin 10 ∘ ⋅ cos 40 ∘ \sin^2 10^\circ + \cos^2 40^\circ + \sin 10^\circ \cdot \cos 40^\circ sin 2 1 0 ∘ + cos 2 4 0 ∘ + sin 1 0 ∘ ⋅ cos 4 0 ∘
经典题目:背景为余弦定理.
sin 2 10 ∘ + cos 2 40 ∘ + sin 10 ∘ ⋅ cos 40 ∘ = sin 2 10 ∘ + sin 2 50 ∘ − 2 cos 120 ∘ sin 10 ∘ ⋅ sin 50 ∘ = sin 2 120 ∘ = 3 4 \begin{gathered} \sin^2 10^\circ + \cos^2 40^\circ + \sin 10^\circ \cdot \cos 40^\circ\\ =\sin^2 10^\circ + \sin^2 50^\circ -2 \cos120\degree\sin 10^\circ \cdot \sin 50^\circ\\ =\sin^2120\degree=\frac{3}{4} \end{gathered} sin 2 1 0 ∘ + cos 2 4 0 ∘ + sin 1 0 ∘ ⋅ cos 4 0 ∘ = sin 2 1 0 ∘ + sin 2 5 0 ∘ − 2 cos 12 0 ∘ sin 1 0 ∘ ⋅ sin 5 0 ∘ = sin 2 12 0 ∘ = 4 3
思路打开:沿用对偶式 A = sin 2 10 ∘ + cos 2 40 ∘ + sin 10 ∘ ⋅ cos 40 ∘ B = cos 2 10 ∘ + sin 2 40 ∘ + cos 10 ∘ ⋅ sin 40 ∘ A + B = 2 + sin 50 ∘ A − B = cos 80 ∘ − sin 20 ∘ − sin 30 ∘ 2 A = 3 2 + sin 50 ∘ + sin 10 ∘ − sin 20 ∘ = 3 2 + 2 sin 30 ∘ sin 20 ∘ − sin 20 ∘ = 3 2 ⟹ A = 3 4 \begin{gathered} A=\sin^2 10^\circ + \cos^2 40^\circ + \sin 10^\circ \cdot \cos 40^\circ\\ B=\cos^2 10^\circ + \sin^2 40^\circ + \cos 10^\circ \cdot \sin 40^\circ\\ A+B=2+\sin50\degree\\ A-B=\cos80\degree-\sin20\degree-\sin30\degree\\ 2A=\frac{3}{2}+\sin50\degree+\sin10\degree-\sin20\degree\\ =\frac{3}{2}+2\sin30\degree\sin20\degree-\sin20\degree=\frac{3}{2}\\ \Longrightarrow A=\frac{3}{4} \end{gathered} A = sin 2 1 0 ∘ + cos 2 4 0 ∘ + sin 1 0 ∘ ⋅ cos 4 0 ∘ B = cos 2 1 0 ∘ + sin 2 4 0 ∘ + cos 1 0 ∘ ⋅ sin 4 0 ∘ A + B = 2 + sin 5 0 ∘ A − B = cos 8 0 ∘ − sin 2 0 ∘ − sin 3 0 ∘ 2 A = 2 3 + sin 5 0 ∘ + sin 1 0 ∘ − sin 2 0 ∘ = 2 3 + 2 sin 3 0 ∘ sin 2 0 ∘ − sin 2 0 ∘ = 2 3 ⟹ A = 4 3